Al-Arab.uz | 2026-yil mart
Arabcha tarjima — bu faqat lug'at emas. Bu arabcha grammatika, kontekst va madaniyatni tushunish demak. Bu maqolada arabchadan o'zbekchaga va o'zbekchadan arabchaga tarjima qilishning amaliy usullari, eng ko'p xato qilinadigan joylar va foydali vositalar haqida bilib olasiz.
| Tur | Misol | Qachon kerak |
|---|---|---|
| So'zma-so'z tarjima | Qur'on o'rganish, grammatika tahlili | O'rganish bosqichida |
| Ma'no tarjimasi | Qur'on tafsiri, kitoblar | Mazmunni tushunish uchun |
| Erkin tarjima | So'zlashuv, biznes | Kundalik muloqot |
| Kasb tarjimasi | Hujjatlar, shartnomalar | Rasmiy maqsadlar |
So'zma-so'z tahlil:
So'zma-so'z: "Albatta qiyinchilikning bilan birga osonlik."
Ma'no tarjimasi: "Albatta, qiyinchilik bilan birga osonlik bor." (Inshirah: 6)
Tarjima: "Parvardigorimiz, bizga dunyoda ham, oxiratda ham yaxshilik ber va bizni do'zax azobidan saqlа."
Arabcha ko'pchilik so'zlari 3 harfli ildizdan hosil bo'ladi. Ildizni topsangiz, barcha ulanishli so'zlarni tushunasiz.
| Ildiz | Ma'no | Hosil bo'lgan so'zlar |
|---|---|---|
| ك-ت-ب | Yozmoq | كِتَاب (kitob), كَاتِب (yozuvchi), مَكْتَبَة (kutubxona), كِتَابَة (yozish) |
| ع-ل-م | Bilmoq | عِلْم (ilm), عَالِم (olim), مَعْلُوم (ma'lum), تَعَلَّمَ (o'rgandi) |
| د-ر-س | O'rganmoq | دَرْس (dars), دَرَسَ (o'qidi), مَدْرَسَة (maktab), مُدَرِّس (o'qituvchi) |
Har bir so'zning kontekstga qarab tarjimasi farq qilishi mumkin. Masalan, قَلْب — "yurak" ham, "o'girilish" ham bo'lishi mumkin.
Fe'lning zamoni, ism holati (mubtada, xabar, maf'ul) tarjimaga ta'sir qiladi.
"Erkak ketdi" — fe'l (ketdi) + ism (erkak)
"Ketgan erkak" — sifatlash konstruksiyasi
| O'zbekcha | Arabcha | Transkripsiya |
|---|---|---|
| Assalomu alaykum | السَّلَامُ عَلَيْكُمْ | As-salaamu 'alaykum |
| Rahmat | شُكْرًا | Shukran |
| Iltimos | مِنْ فَضْلِكَ | Min fadlik |
| Ha / Yo'q | نَعَم / لَا | Na'am / La |
| Men tushunmadim | لَمْ أَفْهَمْ | Lam afham |
| Qaerda? | أَيْنَ؟ | Ayna? |
| Qancha? | كَمْ؟ | Kam? |
| Nima? | مَاذَا؟ | Maaza? |
| Kim? | مَنْ؟ | Man? |
| Qachon? | مَتَى؟ | Mataa? |
| Xayr (sog' bo'ling) | مَعَ السَّلَامَة | Ma'as-salaamah |
| Insholloh | إِنْ شَاءَ اللَّهُ | In shaa Allaah |
| Mashalloh | مَا شَاءَ اللَّهُ | Maa shaa Allaah |
| Alhamdullilah | الْحَمْدُ لِلَّهِ | Al-hamdu lillaah |
✅ To'g'ri: "Ar-Rahman" = "Benihoyat mehribon" — bu Allohning sifati, odamga qo'llaniladigan "rahmon" emas.
✅ To'g'ri: "Jihod" — arabcha "harakat qilish, kurashish" demak. Qur'onda ko'pincha "nafsi bilan kurashish" ma'nosida ishlatiladi.
✅ To'g'ri: "عين" so'zi — ko'z, buloq, yoki josus ma'nolarini berishi mumkin. Kontekst zarur.